عشق و ازدواج

سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

آخرین مطالب

ایده های جالب برای ولنتاین

دنبال چند ایده عالی برای سورپرایز کردن شریک زندگی خود در روز ولنتاین هستید ؟ مشخصا، بسیاری از ما عاشق زوج‌های عاشق هستیم ، بنابراین سنت ولنتاین یک بهانه خوب برای این است که شریک شما چیزی خاص مانند " من دوستت دارم " را هدیه بگیرد. در روز والنتاین شما نشان می‌دهید که شما عاشق شریک زندگی هستید ، با ما باشید در ادامه مطلب بهترین ایده های ولنتاین 2019 را مشاهده کنید ...

آرایش عروس ۲۰۱۹

حساسیت و اهمیت روز ازدواج را به هیچ وجه نمیتوان انکار کرد. بدون شک چشمگیرترین صحنه یک مراسم عروسی ، خود عروس است که توجه همه را به خود جلب میکند. بنابراین باید توجه ویژه ای به ظاهر و آرایش عروس داشت و آن را بر طبق اصول زیبایی شناسی و پرهیز از افراط و تفریط صورت داد و نباید اجازه داد اضطراب و وسواس بیش از حد باعث گم کردن مسیر و بیراهه رفتن شود. با رعایت اصول ابتدایی که در ادامه خواهد آمد میتوانید آسوده خاطر باشید ...

ناخن عروس شیک طراحی ناخن

چه شما هر ۲ هفته در سالن بنشینید و ناخن‌های خود را بگیرید و یا همیشه آن‌ها را کوتاه و تمیز نگه دارید ، ممکن است مجبور شوید آن‌ها را برای روز بزرگ عروسی نقاشی کنید . همه چیز در جزئیات است و هنگامی که مراسم عروسی انجام می‌شود ، ما هیچ چیزی ( یا ناخن‌های بدون رنگ) را رها نمی‌کنیم . در این مطلب جدیدترین مدل های ناخن عروس 2019 برا به شما نشان می دهیم ...

مشاوره قبل از ازدواج

امروزه با توجه به آمار روزافزون طلاق و مشکلات خانوادگی، بیش از پیش نیاز به مشاوره های قبل از ازدواج احساس میشود. مشاوره برای گرفتن جواب قطعی آری یا خیر در یک مورد ازدواج نیست؛ در واقع در هنگام آشنایی و تصمیم به ازدواج، خیلی از مسائل مهم توسط دختر و پسر نادیده گرقته میشود که باعث میشود ...

انواع مدلمدل کیک عروسی شیک برای همه سلیقه ها

زمانی که نوبت انتخاب کیک عروسی شما می‌رسد ، حقایق دیگری در نظر گرفته می‌شود : ظرفیت ، سلیقه ، ظاهر و سبک . تلاش برای تیک زدن همه جعبه‌ها می‌تواند بسیار سخت باشد و کارهای زیادی در برنامه‌ریزی عروسی انجام دهید ، اما استرس نداشته باشید . ما دوست داریم با به اشتراک گذاشتن برخی از الهامات به شما کمک کنیم ، در اینجا ۱۰ ایده کیک عروسی برای سبک‌های مختلف وجود دارد ...

چطور در روز عروسی بیمار نشویم

در روز خاص عروسی بستگی دارد از چه چیز هایی غافل شوی و نگران این هستی که یه بیماری بد رو به هم بزنی و خودت رو به دلایل اشتباه تو عروسیت ببینی ؟ هیچ وقت از این نمی‌ترسی که چطور قبل از عروسی تو از بیماری جلوگیری کنی . ما در این قسمت راه ها و روش های بیمار نشدن در روز عروسی را به شما می گوییم ...

جدیدترین مدل های لباس عروس ایرانی

ما در این مطلب مجله عروسی بهترین و جدیدترین گالری ها و گالری های مدل های لباس عروس رو به شما معرفی می کنیم ، جهت دیدن جدیدترین مدل های لباس عروس می توانید به ادامه مطلب مراجعه بفرمایید و از مدل های لباس عروس جدید لذت ببرید ...

حتما بخوانید

مزایا و معایب عروسی در فضای باز

آیا تا به حال فکر کرده اید جشن عروسی خود را زیر ستاره‌ها برگذار کنید ؟ در اینجا چند مورد از مزایا و معایب ازدواج در فضای باز وجود دارد. اگر می خواهید که یک رویداد واقعاً جادویی را در مراسم عروسی خود داشته باشید ا، یک عروسی زیر ستاره‌ها بهترین راه برای داشتن همچین مراسم عروسی است. صدها ستاره نور افسونگری ایجاد می‌کند که دارای گودال‌های آتش در فضای باز و گرم‌کن‌های مخصوص رقص و یک سالن رقص بزرگ است و مهمانان این نوع مراسم را دوست خواهند داشت ، در ادامه مزایا و معایب عروسی در فضای باز را به شما می گوییم ...

آداب هدیه دادن و هدیه گرفتن

هدیه دادن و هدیه گرفتن از سنت های بسیار قدیمی انسان است و قدمتی طولانی به اندازه بشر دارد و انسان ها در مراسم ها و جشن های مختلف به همدیگر هدیه میدهند. امروزه اصل هدیه دادن قسمت مهمی از تعاملات میان انسان هاست و به نوع رابطه آنها شخصیت میبخشد و به تقویت آن کمک میکند. هدیه دادن نوعی رازش قائل شدن برای طرف مقابل است ...

پیشگیری از اعتیاد

برای اینکه بتوانید از اعتیاد خود یا عزیزانتان پیشگیری کنید باید آگاهی خود را نسبت به این موضوع بالا ببرید و از یکدیگر حمایت و پشتیبانی کنید.

نکات مهم در انتخاب تالار عروسی

انتخاب تالار عروسی برای برگذاری مراسم عروسی ، یکی از مهمترین و چالش برانگیزترین قسمتهای برنامه ریزی های ازدواج است. بهتر است برای انتخاب تالار، تقریبا از شش ماه قبل دست بکار شوید. در این میان باید نکات ریز و درشتی را مد نظر داشته باشید و در کنار معیارهای خود قرار دهید. با ما همراه باشید تا نکات و معیارهای مهم برای این انتخاب را برای شما روشن کنیم.

گالری ها

چه کسانی را به عنوان ساقدوش انتخاب کنیم

برای عروس ها در سرتاسر دنیا ، انتخاب ساقدوش عروس در هنگام برنامه‌ریزی برای عروسی رویایی شان یک اولویت مهم است . اما قبل از اینکه شما به ساقدوش عروسی خود پیشنهاد کنید ، توصیه می‌کنیم که این کار ها را انجام دهید تا واقعا ً درک کنید که چه کسی در این موقعیت خاص کنار شما می‌ایستد تا انتخاب مناسبی در دراز مدت باشد . برای کمک به ارتباط دادن شما با تیم ساقدوش هایتان ، ما چند نکته مهم برای شما گردآوری کرده‌ایم ...

نکاتی درباره ژست عکاسی عروس

عکاسان در آتلیه عروسی نمی توانند شما را زیبا ، لاغر ، ناخوشایند و یا حتی تبدیل به آنجلینا جولی کنند ، منظور این است که از لحاظ فنی ممکن است که آنها در یک یا دو حادثه بتوانند عکس شما را ویرایش کنند ولی انها نمی خواهند صرفا جهت اینکه شما یک تصویر بدنی منفی نسبت به بدن خود دارید عکس شما را ویرایش کنند ، با مجله پیتای باشید در ادامه مطلب ...

بهترین لباس عروس های دنیا

لباس عروس زیبایی ها و جذابیت های خاص خود را برای تمامی خانم ها دارد ، تمام خانم ها به دنبال این هستند که بهترین لباس عروس های دنیا را ببینند و در بین این لباس عروس ها بهترین لباس عروس را انتخاب کنند و در مراسم عروسیشان بدرخشند ، ما در این پست از مجله پیتای بهترین لباس عروس های دنیا را به شما نشان می دهیم ...