فتوای مراجع درباره رشوه خواری و فرد رشوه گیرنده

مذهبی

زیان های رشوه خواری و عواقب شوم آن چیست؟
رشوه، لفظی عربی از ریشه «ر ش و» و به سه صورت:با فتح، ضم و کسر «راء» به کار رفته استاین کلمه مفرد است و جمع آن «رِشَأٌ» (با کسر راء) است که در فارسی به معنای مُزد می باشد و در اصطلاح، عبارت است از این که کسی با تبانی و پرداخت چیزی، به خواسته خود برسد.
فقهای عظام، برای بیان حرمت رشوه از چهار دلیل:قرآن کریم، سنّت، اجماع و عقل بهره جسته اند.رشوه خواری

1. قرآن کریم
بسیاری از روایات گرفتن رشوه را از مصادیق کفر دانسته اند؛ مانند این روایات:پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) فرمود:«از رشوه دوری کنید؛ زیرا این کار کفر است و رشوه خوار بوی بهشت را استشمام نمی کند .»امام صادق(علیه السلام) نیز در این باره می فرماید:«و امّا رشوه، ای عمّار! در مورد احکام، کفر به خدای بزرگ و رسول او است
خداوند می فرماید:«و اموال یکدیگر را به باطل [و ناحقّ] در میان خودتان نخورید و اموال را به [عنوان رشوه، به کیسه] حاکمان و قاضی ها سرازیر نکنید تا بخشی از اموال مردم را به گناه بخورید، در حالی که خود می دانید که خلاف می کنید.

علاّمه طباطبایی (ره) در تفسیر این آیه می گوید:«ادلاء (مصدر تُدْلُوا) در چاه کردن دلو برای کشیدن آب است و منظور از آن در آیه مبارکه، رشوه دادن به حاکمان است که کنایه لطیف و زیبایی بر این مطلب است که حکم مورد نظر رشوه دهنده را به منزله آب ته چاه قرار داده که به وسیله دلو رشوه، از آن بیرون کشیده می شود.» پس لازمه حرمت دادن رشوه، این است که گرفتن آن نیز حرام باشد.

2.روایات
بسیاری از روایات گرفتن رشوه را از مصادیق کفر دانسته اند؛ مانند این روایات: پیامبر اکرم صلی الله  فرمود:«از رشوه دوری کنید؛ زیرا این کار کفر است و رشوه خوار بوی بهشت را استشمام نمی کند .»

امام صادق (علیه السلام) نیز در این باره می فرماید:«و امّا رشوه، ای عمّار! در مورد احکام، کفر به خدای بزرگ و رسول او است.»

دلایل حرام بودن رشوه

حکم رشوه خواری در دین اسلام

3- اجماع
دلیل دیگری که برخی از فقها در اثبات حرمت رشوه به آن استناد کرده اند، اجماع همه فرقه های اسلامی، اعمّ از شیعه و اهل سنّت است.

4- عقل
رشوه ضررهای زیادی به اجتماع وارد می کند. وقتی کسانی بتوانند با پول به همه خواسته های خود برسند، بی پولان یا کسانی که رشوه را به هر دلیل پرداخت نمی کنند، در رسیدن به حق خود با مشکلات فراوانی روبه رو می شوند. وقتی که مسئولین در قبال انجام کارها به گرفتن رشوه عادت کنند، دیگر برای افرادی که رشوه پرداخت نمی کنند به خوبی انجام وظیفه نمی کنند و نظام اداری به فساد کشیده می شود. به همین علت علمایی چون مقدّس اردبیلی از عقل به عنوان دلیل مستقل بر حرمت رشوه یاد کرده اند؛ چنان که در کتاب «مجمع الفائده والبرهان» آمده است:«علت حرمت رشوه را می توان از عقل و نقل از حیث قرآن و اجماع مسلمین و سنّت استفاده نمود.

در پایان فتاوای مراجع محترم تقلید را می آوریم:
آیات عظام امام خمینی، بهجت، خامنه ای، صافی، فاضل، مکارم و نوری:
خداوند می فرماید:«و اموال یکدیگر را به باطل [و ناحقّ] در میان خودتان نخورید و اموال را به [عنوان رشوه، به کیسه] حاکمان و قاضی ها سرازیر نکنید تا بخشی از اموال مردم را به گناه بخورید، در حالی که خود می دانید که خلاف می کنید

پرداخت پول یا اموالی، از سوی مراجعه کننده، به کارمندان اداره ها - که وظیفه ارائه خدمات به مردم را دارند - منجر به فساد اداره ها خواهد شد که از نظر شرعی حرام است. گرفتن آن بر دریافت کننده نیز حرام است و حق تصرف در آن را ندارد..

آیات عظام تبریزی، سیستانی و وحید:
رشوه دادن در غیر باب قضا، برای گرفتن حق جایز است ولی گرفتن آن بر کسی که وظیفه اش ارائه کار و خدمت است، جایز نیست.

 

منابع :
1. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج 14، ص 322. 
2. طریحی، فخر الدین، مجمع البحرین، ج 1، ص 184. 
3. ابن اثیر جزری، مبارک بن محمد، النهایة فی غریب الحدیث و الأثر، ج 2، ص 226. 
4. موسوی خویی، سید ابو القاسم، مصباح الفقاهة، مقرر، توحیدی ، محمد علی، ج 1، ص 263.
5. بقره، 188. 
6. طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 2، ص 52. 
7.. مصباح الفقاهة، ج 1، ص 264. 
8.شعیری، محمد بن محمد، جامع الاخبار، ص 156. 
9. شیخ حرّ عاملی، وسائل الشیعة، ج 17، ص 95. 
10. مصباح الفقاهة، ج 1، ص 263. 
11.. اردبیلی، احمد بن محمد ، مجمع الفائدة و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان، ج 12، ص 49. 
12. موسوی خمینی، سید روح اللّه، تحریر الوسیله، ج 2، ص 406 
13. تبریزی، جواد بن علی ، استفتاءات جدید ، ج 2، ص 271

آخرین مطالب

چیدمان میز برای صبحانه ای دلچسب

صبحانه مهمترین وعده غذایی هر فردی است. که می تواند انرژی بسیار را برای فعالیت های روزانه از آن بدست آورد. پس با چیدن یک میز صبحانه عالی این وعده غذایی را می توان دلچسب تر از همیشه کرد تا کسی نتواند به راحتی از کنار آن بگذرد.

راه های خوشحال بودن

اگر شما سعی کنید شاد باشید ، هرگز شاد نخواهید بود . اگر شما سعی کنید خوشحال باشید ، پس هرگز خوشحال نخواهید شد و دقیقا مشکل این روزهای مردم در جامعه ایران این است که فقط سعی می کنند شاد و خوشحال باشند و با این کار به شدت خود را از شادی و خوشحالی دور می کنند ، با این مقاله با ما باشید تا راه های شاد و خوشحال بودن را به شما بیاموزیم...

انتخاب کیک عروسی

کیک عروسی یکی از قسمتهایی از مراسم است که در سالیان اخیر توجه ویژه ای به آن میشود و جزء بخش های نسبتا مدرن و امروزی به حساب می آید. به همین خاطر معمولا شناخت درستی از نحوه انتخاب کیک مناسب وجود ندارد. یک کیک عروسی به تنهایی میتواند نشانگر سلیقه و کلاس مراسم عروسی شما باشد و توجه اکثر مهمانان را جلب خود کند و در فیلمها و تصاویر عروسی نیز مرکزیت داشته باشد ...

در زمستان چگونه لباس بپوشیم؟

همانطور که همه ما می دانیم آب و هوای زمستان اصلا قابل پیشبینی نیست ، مثلا بعضی اوقات منظم زمین را برف پوشانده است ، و در بعضی جاها یخبندان است و در جاهای دیگر باران می بارد یا در کنار دریاها هوا عموما مرطوب و وحشی است ، ما در این مطلب به شما نشان می دهیم که در زمستان چه نوع تیپی بزنید که همواره خوش تیپ باشید ...